درباره

مدرسه پسرانه

ناهار مفصل خانه آقای مدیر و خستگی کلاس های مدرسه دخترانه دست به دست هم داده بود تا پلک هایم سنگین شود.تا خواستم از آقای مدیر اجازه بگیرم تا چرتی بزنم گفت آماده شو تا برویم.هاج و واج مانده بودم که خودش ادامه داد برویم مدرسه پسرانه

در راه مدرسه پیش خودم فکر می کردم مگر دوشیفت هم باید درس داد.همان نوبت صبح دمار از روزگارم درآورد.چه برسد به نوبت عصر.البته به خودم دلداری می دادم که اینها پسر هستند و دست و بالم بازتر است.حداقل توپ و تشر جانانه تری می توانم بزنم.

برعکس مدرسه دخترانه که در بالاترین نقطه روستا بود.مدرسه پسرانه تقریباً میانه ها ی روستا بود.از کوچه ی کنار مدرسه که می گذشتم کاملاً حیاط و کلاس ها معلوم بود البته مدرسه دیوار داشت ولی ارتفاع کوچه حتی از سقف کلاس ها هم بیشتر بود.یکطرف مدرسه دیواره ای بود که کوچه از کنارش می گذشت و طرف دیگر آن دره ای عمیق و سرسبز

کلاس هایی که طرف دره بودند گلی و خشتی بودند با تیرهایی چوبی و سقفی کوتاه ،از همان بالا که نگاه می کردم احساس خوبی نداشتم بیشتر شبیه دخمه بود تا کلاس ،ولی دفتر و دو تا کلاس که در سمت دیگر بود تازه ساز بود با سقفی شیروانی که می شد کمی آن را به مدرسه شبیه دانست.

تا از در وارد شدیم مانند اتفاق که صبح افتاد آماج رگبار سلام های بچه ها شدیم ولی این بار جواب سلام ها را دادم.البته با توجه به توصیه های مدیر بدون لبخند.وارد دفتر که شدیم سماوری که روی میز کناری بود توجهم را جلب کرد،در تمام مدت تحصیلم دفتر مدارس زیادی را دیده بودم ولی در هیچکدام سماور نبود.

زنگ اول کلاس اول رفتم.برعکس دختر ها که یکجا نمی نشستند فقط نشسته بودند و مرا نگاه می کردند.تنها شیطنتی که در طول کلاس داشتند این بود که لباس های نو و کفش های پلاستیکی شان را به هم نشان می دادند. و پز هم می دادند.لباس هایی که به تن خیلی هایشان بزرگ بود و به راحتی می توان فهمید برای طول سه ساله راهنمایی خریداری شده است.و چقدر با این لباس های گشاد ذوق هم می کردند.

اما سومی ها جلب بودند ،نگاه های مرموزانه شان که داشتند مرا ورانداز می کردند حکایت از آن داشت که تو این کلاس باید حواسم خیلی جمع باشد .مخصوصاً میزآخر که از همان روز ازل جایگاهش  مشخص بود.هیکل هایشان هم در حدی بود که استفاده از ابزار فیزیکی و برخوردهای  مستقیم  کارساز نبود.البته وضع من هم بد نبود ،در وزن به اضافه ۷۰ بودم که تقریباً سنگین وزن محسوب می شدم.

اوایل زنگ آخر بود که یکی از بچه ها دوان دوان آمد که معلم ها رسیدند.مدیر ،مدرسه را به من سپرد تا به پیش آنها برود.همان دم که وارد کلاس شدم بچه های کلاس سومی در زدند و از من توپ خواستند.ندادم، دوباره آمدند باز هم مخالفت کردم.بار سوم که آمدند و دیدند خبری از توپ نیست خداحافظی کردند.

پیش خودم گفتم چقدر مودب ولی وقتی از پنجره کلاس نگاه کردم دیدم خیلی خونسرد دارند از در حیاط خارج می شوند.سریع بیرون آمدم و از همان روی سکو صدایشان کردم و آنها هم خیلی مودبانه بدون توجه به داد و بیداد من از مدرسه خارج شدند.سر کلاس اولی ها رفتم و مقداری هارت و پورت کردم تا بترسند و نروند و به خاطر بچه بودنشان جواب داد و تا آخر وقت در مدرسه ماندند.

v014

درس شیرین ریاضی

در دفتر روی اولین صندلی ولو شدم .کاملاً دچار تنگی نفس شده بودم و به زحمت دم و بازدم می زدم.مدیر با سینی چایی آمد و اولین چایی بعد از کلاس را تجربه کردم.چقدر خوب بود تا به حال چایی اینقدر به من مزه نکرده بود. دومین استکان را هم خوردم  و به قول معروف حال آمدم.ولی وقتی مدیر سینی چایی را دید غرلندی کرد و دوباره رفت و از دوباره هردو را پر کرد ولی این بار تذکر داد یکی مال من ،یکی مال تو

زنگ دوم به کلاس دوم رفتیم.نسبت به زنگ اول اوضاعم خیلی بهتر بود، تا حدی که توانستم بعد از رفتن آقای مدیر حضور وغیاب را انجام دهم.خیلی جالب بود بیست و سه نفر بودند ولی فقط چهارتا نام خانوادگی داشتیم.وتکرار فامیلی برایم تازگی داشت چون همیشه در کلاس هایی که درس خوانده بودم سنگ می ترکید دو تا یا سه تا فامیلی یکسان داشتیم، آن هم درحد دو نفر نه اینکه شش هفت نفر یک فامیلی داشته باشند.

درس مجموعه ها را شروع کردم و این بار کمی می دانستم که چه دارم می گویم.کاردر کلاس ها هم توسط خود دانش آموزان حل شد و می توانم بگویم اولین تجربه تدریس من به طوری که آموزشش را دیده بودیم در این کلاس انجام شد.

ولی زنگ آخر را هم نتوانستم آنطور که باید و شاید درس بدهم.از بس این بچه ها شلوغ کردند، اصلاً روی حرف های من حساب نمی کردند و هر کسی کار خودش را می کرد.واقعاً هنوز در همان دوره ابتدایی بودند.حتی دو تا از آنها سر کلاس دعوا کردند.اخمی کردم و با صدای بلندی گفتم بنشینید سرجایتان و درستان را گوش کنید.

این فریاد کمی کمکم کرد ولی تاثیرش بیشتر از ده دقیقه نبود.کلاس عجیبی بود و از همان روز اول فهمیدم با این کلاس تا آخر سال داستانها خواهم داشت.پیش خودم فکر می کردم چقدر طول خواهد کشید تا این ها از حال و هوای ابتدایی خارج شوند و چقدر طول خواهد کشید تا من ریاضی یادشان دهم و . . .

تا به آنها نگاه می کردم ساکت می شدند ولی تا وقتی چیزی روی تخته سیاه می نوشتم  و پشتم به آنها بود کلاس روی هوا بود. نمی گذاشتند حتی چند کلمه بنویسم.کمی فکر کردم و گفتم دفترهایتان را در بیاورید هرکه زودتر توانست این جمع و تفریق ها را حل کند برنده است.

عدد ها را چهار پنج رقمی انتخاب کردم تا کمی مجال نفس کشیدن پیدا کنم. ولی زیاد به من فرصت نداند و خیلی سریع حل کردند و ریختن دور میز معلم و دفترهایشان را جلو می آوردند حتی چند تا از دفترهایشان به سر و صورتم خورد. اعصابم به هم ریخت و اولین داد و بیداد داخل کلاسم را به نمایش گذاشتم.اول شکه شدند ولی باز تاثیرش به چند دقیقه هم نرسید.

بعد از دیدن حل بچه ها موضوعی که خیلی مرا به فکر برد پاسخ ها نادرست اغلب بچه ها بود،جمع و تفریق ها را اشتباه حل می کردند چه برسد به ضرب.این هم بر کوهی از مشکلاتم افزوده شد که چگونه باید به دانش آموزانی که هنوز حتی اعداد و ارزش مکانی آنها را نمی دانند ریاضی آموزش دهم.

v013

کلاس سوم

مراسم صبحگاه تمام شد و همه بچه ها به سر کلاس رفتند. تا مدیر وارد دفتر شد پرسیدم پس باقی همکارها کی می آیند ،در پاسخ گفت معمولاً با وسایل هایشان بعداز ظهر می رسند.نگاهی به برنامه ای که روی میز گذاشته بود انداخت گفت بلندشو بریم کلاس سوم.

دست و پایم به لرزه افتاده بود ،در دلم می گفتم ای کاش از کلاس اول شروع می کرد که بچه تر هستند نه اینکه یک راست بریم کلاس سوم.وارد کلاس سوم شدیم و اولین برپای عمر کاری ام توسط مبصر نواخته شد.آقای مدیر زمانی که داشت مرا معرفی می کرد فقط داشتم موزاییک های کف کلاس را نگاه می کردم.استرس بسیار زیادی داشتم.اصلاً در جو کلاس نبودم.نمی توانستم سرم را بالا بیاورم و نگاهی به کلاس بیاندازم.تازه داشتم فکر می کردم که چه کنم که مدیر دستی به پشتم زد و از کلاس خارج شد.
ناگهان خود را تنها در زیر بار سنگین نگاه های آنها دیدم.به هر زحمتی بود نگاهی به کلاس انداختم.پانزده شانزده تا دختر که بیشترشان هم قد من بودند زل زده بودند به من.سکوت عجیبی بر محیط حکم فرما بود و هرچه می گذشت فشاراین سکوت مرگبار بر من بیشترمی شد.

هر چه می گذشت شروع کار سخت تر می شد و همین خود عاملی می شد تا دیرتر شروع کنم و باز هم همه چیز سخت تر ، دوباره نگاهی به کلاس انداختم ،هنوز فقط به من نگاه می کردند .در چرخش نگاهم پنجره ای یافتم و نگاه به بیرون که رو به دره ای سرسبز بود کمی آرامم کرد همین چند لحظه نگاه به بیرون باعث شد تا عزم خود را جزم کنم و توکل به خدا شروع کنم.

بسم الله الرحمن الرحیم بلندی گفتم و با آیه رب شرح لی صدری. . . . درس را که عدد اول بود شروع کردم.به جرات می توانم بگویم که سخت ترین درسی بود که تا کنون داده ام.در دوره های کارآموزی همیشه نفراول تدریس بودم ولی حالا در این موقعیت جدید و فوق العاده متفاوت، زبانم الکن شده بود و ذهنم کاملاً خالی ،هرچه بود ادامه دادم. دست و پا شکسته درس تمام و نوبت به کاردر کلاس ها رسید.

گفتم همه کتابهایشان را باز کنند و شروع به حل کاردرکلاس کنند.در دوره های کار آموزی به ما یاد داده بودند که در زمان حل کاردرکلاس از بچه ها بخواهید تا سوال کنند و به صورت تعاملی مشکلاتشان برطرف شود ولی من اینجا جرات انجام چنین کاری را نداشتم.

در افکار خودم بودم که صدای یکی از دانش آموزان توجهم را جلب کرد، دیدم یک نفر از آخر کلاس دستش به عنوان اجازه بالاست.کمی خودم را جابه جا کردم و در ذهنم درس را مروری کوتاه کردم و خودم را برای سوال از درس عدد اول آماده کردم و گفتم: بفرمایید.

بلند شد وبا صدای رسایی پرسید: اسم شما چیست؟ همه جا در نظرم تیره و تار  شد،احساس کردم کل ساختمان بر سرم آوار شده و نفسم از زیر آن همه خاک و چوب بالا نمی آید.اصلاً نمی توانستم به کلاس نگاه کنم.با هر زحمتی بود به سمت تخته سیاه برگشتم و بدون توجه به آن سوال  فقط شروع کردم به حل کاردرکلاس ها.

یک ضرب داشتم فقط حل می کردم. زنگ هم نمی خورد .فشارم افتاده بود و پاهابیم دیگر توان نداشت.حتی به تمرین ها هم رسیدم و شروع کردم به حل کردن که خدا راشکر زنگ خورد ،خداحافظی سریعی کردم و از کلاس خارج شدم.

v012

روز اول مدرسه

صبح ساعت شش بود که با صدای آقای مدیر به سختی بیدار شدم.دیشب اصلاً شب خوبی نبود و نتوانسته بودم خوب بخوابم.با ریختن آب توسط پسر بزرگ آقای مدیر که هفت یا هشت سالش بود صورتم را شستم .در همان حال به این فکر می کردم که دیگر باید خودم را برای زندگی روستایی که یکی از نمادهایش همین کم آبی است آماده کنم.

روی ایوان بساط صبحانه پهن بود.خنکی هوای صبح ،منظره کوه و دشت که آرام آرام داشت زیر نور خورشید می رفت و پنیر و کره و سرشیر تازه که بر سر سفره صبحانه بود محیطی چنان آرام و دل انگیز فراهم آورده بود که لحظه ای از تمام آن فکرهای دیشب جدا شدم و محو در این زیبایی طبیعی و خوراکی شدم.

صبحانه آن هم همراه با دیدن مناظر زیبای کوه های روبرو تا حدی انرژی خوب به من داد و همین باعث شد تا خودمم را برای مدرسه کمی محیا کنم.همراه مدیر به سمت مدرسه به راه افتادیم.سلام های پی درپی روستاییان اولین چیزی بود که توجهم را جلب کرد. هر که از کنار ما می گذشت از پیر جوان گرفته تا زن و مرد همه سلام می کردند وواقعاً چقدر انرژی مثبت داشت این سلام ها

تقریباً به بالاترین نقطه روستا رسیدیم و آخرین خانه بود که از دور مدیر آنجا را به من نشان داد و گفت : این هم مدرسه.وقتی وارد حیاط شدیم و دانش آموزان همه با هم و با صدای بلند سلام کردند نایی برای جواب دادن نداشتم. مدیر با لبخند جوابشان را داد ولی سکوت من و قیافه ی کاملا مبهوت من باعث شده بود بچه ها جور عجیبی به من نگاه کنند.و همین بر وخامت اوضاع می افزود.

وقتی وارد دفتر شدیم،مدیر به پشت میزش رفت و شروع کرد به آماده کردن وسایل صبحگاه  و من همچون چوب خشکیده ای  همان کنار در ایستاده بودم. مدیر وقتی می خواست بیرون برود با نگاه خاصی به من گفت چرا باز خشکت زده و گیج می زنی؟ آقا باید کلاس هم بری درس هم بدی  و . . .   .دو سال توی تربیت معلم چی بهت یاد دادن که روز اول اینجوری می کنی؟

وقتی از در دفتر بیرون رفت روی یکی از صندلی ها نشستم و به خودم گفتم. دوسال توی تربیت معلم خیلی چیزها به ما یاد دادند ولی یاد ندادند که تو مدرسه دخترانه هم باید درس بدیم. دوسال حتی به ذهنم هم خطور نکرده بود که شاید با احتمال یک میلونیوم دخترانه درس بدهم و تمام فکر ما روی پسرانه بود. از کارورزی گرفته تا تدریس های آزمایشی. به خدا درس دادن به دخترها با پسرها فرق میکنه.

بچه ها کلاس رفتند و مدیر به دفتر آمد.گفتم آقای مدیر مگر دخترانه هم باید درس بدهم. باز از آن نگاه های عجیب کرد و گفت پس نه خیر اینجا قراره آبدارچی بشی.معلومه که باید درس بدی ،حالا روزهایت را بگو تا برنامه ات را کامل کنم ،چون اولین دبیرم هستی با تو شروع می کنم. تا خواستم جواب دهم گفت شنبه و دوشنبه را برایت ریختم ،خدا برکت بدهد.

کمی خودم را جمع و جور کردم و گفتم آقا مدیر دبیر مرد برای مدرسه دخترانه؟ فکر نکنم ابلاغ من برای اینجا باشه  ،وقتی ابلاغم را گرفتم توی اتاق یک عالمه خانم بود شاید اشتباه شده، گفت :نه خیر درست سیزده ساعت اینجا داری ،سیزده ساعت مدرسه پسرانه، وسلام

در خودم بودم و داشتم به عظمت این مشکل تدریس در دخترانه فکر می کردم که آقای مدیر گفت: نترس پسرم، همه اینها مثل خواهر های کوچکتر تو هستند، و تو هم مثل برادر آنها هستی، فقط یک توصیه می کنم که زیاد به آنها رو نده ،یعنی زیاد مهربان نباش ، کمی جدی باش تا حرفت را گوش کنند.

به خودم گفتم آخر چه جوری میشه شصت هفتاد تا خواهر داشته باشی؟ مهربان نباشم! مگر می شود مهربان بود، شمر ذی الجوشن هم باشی اینها یک جور دیگر نگاهت می کنند.خاک بر سر آموزش و پرورشی که یک جوان بیست ویک ساله را فرستاده مدرسه دخترانه.

v011

وداع

به خانه مدیر رسیدیم و به کمک چند تن از اهالی بار را خالی کردیم.هم من هم پدرمراقب بودیم و خودمان نیز وسایل را جابه جا می کردیم.همه چیز که ازپشت ماشین پیاده شد دیدم پدرم دنبال چیزی می گردد.و جالب اینکه پیدا هم نکرد.فکر کنم آن دو نفری که پشت نشسته بودند دراین هوای گرم تشنه شان شده بود و هندوانه را برای رفع عطش خورده بودند.

هنگام صرف چای مدیر به پدرم گفت که سعی خواهد کرد برنامه من را در چهار روز پیاده کند تا من سه روز به خانه بروم. شعف خاصی در چهرهی من و بیشتر در چهره ی پدرم پدیدار شد چون تا آن زمان فرض می کردیم که من باید تا پایان هفته در مدرسه باشم و حداکثر ماهی یک بار به خانه بروم و تمام اسباب و اثاثیه را نیز براساس این تفکر آماده کرده  بودیم.

آقای مدیر با نگاهی به ما بادی در غب غبش انداخت و شروع کرد به صحبت کردن در مورد وسئولیت خطیر مدیریت در این روستا و مشکلات آن و داشت روحیه ی همکار ی و . .   با این صحبت ها ما فکرکردیم چه خدمت بزرگی به ما کرده است،البته برخوردش خوب بود وهمین خوش رویی  مقدار بسیاری از نگرانیهای پدرم را برطرف کرد.

آقای مدیر به هر زوری بود ما را برای ناهار نگاه داشت.ناهار تمام شد و زمانی رسید که یکی از سخت ترین لحظات زندگی ام محسوب می شد.کنارماشین که رسدیم پدرم با بغض آخرین توصیه ها را به من گفت و سوار شد و ماشین را روشن کرد.ولی چند لحظه بعد خاموشش کرد و دوباره پیاده شد ومرا چنان در آغوشش فشرد که تمام غم دنیا بر من وارد شد.

ولی آخرین صحنه چنان بر من سخت گذشت که من هم همچون پدرم نتوانستم جلوی قطرات اشکم را بگیرم. تا به آن روز اشک پدرم را ندیده بودم و همین برایم بسیار سخت بود.با همان حال پشت ماشین نشست و رفت.در آینه هنوز اشک های روی گونه پدرم را می دیدم . چشمانم تا جایی که امکان داشت گرد غبار ماشین را دنبال کرد.چنان غرق در دریای غم خودم بودم که گذر زمان را اصلاً حس نمی کردم  تا اینکه آقای مدیر دستی بر شانه هایم گذاشت و مرا به داخل خانه برد.

بعد از ظهر مدیر مرا به همراه خودش به اطراف روستا که پر از باغ بود برد. مناظر بسیار زیبا بود ولی هرچا که نگاه می کردنم چهره پدرم جلوی چشمانم نقش می بست و …. حتی به بالای تپه ی مشرف به روستا رفتیم که دید وسیع و خوبی داشت ولی هیچ نمی دیدم و در خود بودم .

غروب وقتی خورشید داشت به پشت کوه ها می رفتم ،دلم نیز همچون رنگ خورشید قرمز بود و داشت می رفت. رفت و هم من و هم روستا غرق در تاریکی شدیم.تنها در یکی از اتاق های خانه ی آقای مدیر از پنجره شاهد غروب همه چیز بودم. غروب خورشید، غروب پدر ،غروب خانه ، غروب دوران خوب گذشته ،غروب دوستانی که داشتم و . .

دقایقی بعد ستارگان آمدند و همراهشان کلی نگرانی برایم آوردند.نگرانی آینده، نگرانی زندگی در روستا، نگرانی دور بودن از شهر و همه چیزهایی که موجب پیشرفت بود، نگرانی از فردا که کلاس درس واقعی چگونه خواهد بود،نگرانی از دانش آموزانی که چگونه رفتار خواهند کرد و …

شب خوابم نمی برد و فکرم به خیلی چیزها مشغول بود.از میان وسایل که در گوشه ای رو هم تل انبار شده بودند رادیوی کوچکی را که پدرم برایم خریده بود را آوردم و شروع کردم به گشتن فرکانس ها تا شاید صدای آن کمی ذهنم را از آن همه غوغایی که درآن بود خارج کند. اخبار بود و داشت مفصل درباره رژه نیروهای مسلح حرف می زد که قیافه ی افسری که از مقابلش گذشتیم مقابل چشمم پدیدار گشت و لبخندی بر لبانم انداخت ولی این لبخند عمری بسیار کوتاه داشت.

v010

هفته دفاع مقدس

پدر از اداره یک ماشین لندرور نیم تن قرض گرفته بود و تمام وسایل را پشتش بسته بودیم.هرچه می خواستید در این وسایل بود.مادر از چند روز پیش جهیزیه ام را آماده کرده بود.صبح آفتاب نزده با چشمان اشک بار مادرم وداع گفتم و به همراه پدر به سمت آینده ای نامعلوم حرکت کردم.

یک ساعتی که در مسیر بودیم نه من صحبت می کردم و نه پدرم که پشت فرمان بود.اعصاب کل خانواده به خاطر اینکه در شهری دیگرباید معلمی کنم خرد بود و در این چند روزه نیز می شد از چهره هایشان نگرانی همراه با غم دوری را درک کرد.

به ابتدای شهر رسیدیم و پدر به کناری زد و یک هنوانه بزرگ خرید و گذاشت پشت ماشین در  کنار دیگروسایل، وقتی وارد خیابان اصلی شهر شدیم  ترافیک خیلی شدیدی بود و ماشین های مقابل هرکدام وارد کوچه های اطراف می شدند. کمی که جلوتررفتیم متوجه شدیم راه را بسته اند. پدرم تا خواست از مامور مسیر جایگزین را بپرسد .مامور با حرکت سریع دست اشاره کرد که حرکت کن و ما هم با توجه به دستور او در مسیر مستقیم به راه افتادیم.

مقابل ما قطاری درست شده بود از ماشین هایی که به یک ستون در حرکت بودند.مقابل ما آمبولانسی بود با چراغ گردان روشن.بسیار کند حرکت می کردیم.از جلو صدای مارش نظامی می آمد .ابتدا فکر کردیم بلندگو است ولی وقتی از جلوی جایگاه گذشتیم تازه فهمیدیدم داستان از چه قرار است.

سی و یکم شهریور ماه و رژه نیروهای نظامی و ما هم آخرین وسیله ی نقلیه بودیم که از مقابل جایگاه گذشتیم. هیچگاه آن نگاه متعجبانه افسری  را که در حین سان دیدن زل زده بود به من و ماشین ما از یاد نخواهم برد.فکرکنم آرم اداره کشاورزی که بر روی درهای ماشین بوده آن سرباز را به اشتباه انداخته بود و ما را هم به داخل رژه فرستاده بود.

به جاده کوهستانی رسیدیم و پدرم با دیدن مناظر زیبا ی اطراف کمی از اخم هایش کم شد و شروع کرد به صحبت کردن و تعریف از رنگ های بسیار زیبایی که در این طبیعت چشم را نوازش می داد. از مناظر زیبای اطراف بسیار لذت می برد.ولی وقتی  به پیچ های تند و دره های عمیق رسیدیم باز اخمهایش تو هم رفت وساکت شد.

به ابتدای جاده خاکی رسیدیم .تا پدرم پیچید ناگهان سه نفر جلوی ما را گرفتند و ازما خواستند که سوارشان کنیم. پدرم توضیح داد که ماشین اداری است واجازه چنین کاری را ندارد .اصرار آنها وتوضیح کوتاه من باعث شد تا پدر راضی شود تا سوارشان کند.یک نفرشان که پیرمردی بود آمد جلو و دو نفر دیگر به پشت ماشین  رفتند.

تازه به راه افتاده بودیم که کامیونی با سرعت از کنارمان عبور کرد، چنان گردوخاکی به هوا برخاست که پدرم مجبور شد توقف کند .چون به هیچ عنوان نمی شد پشت سر این ماشین با این همه غبار حرکت کرد.درهمین لحظات که متوقف بودیم. پدرم از آن پیرمرد پرسید تا روستا چند کیلومتر است.وقتی جواب پیرمرد را شنید برآشفت و شروع کرد به بد وبیراه گفتن به آموزش وپرورش

بیست کیلومتر آن هم خاکی وصعب العبور ،درراه فقط زیر لب غر می زد و پیرمرد بنده خدا هم فقط متعجبانه نگاه می کرد.لحظات سختی برای پدرم بود.تنها پسرش می بایست حدود دویست کیلومتر دورتر از خانه آنهم در جایی به این سختی خدمت کند. جایی که رفت آمد آن محدود و دشوار است.

ابتدای روستا هر سه نفرشان پیاده شدند وازاینکه کرایه نداده بودند هم منعجب بودند وهم لبخند رضایت برلبانشان جاری. مسیر خانه مدیر را در پیش گرفتیم و از وسط روستا گذشتیم. محرومیت روستا بیشتر اعصاب پدرم را به هم ریخت .طوری که اصلاً مرا فراموش کرد و این بار به مسئولین بد و بیراه می گفت که چرا این بندگان خدا اینجا و با این وضع باید زندگی کنند.

v009

 

بازگشت

بعد از پایان مراسم آقای مدیر مرا به خانه اش برد .وقتی چای آوردند سریع خوردم و گفتم که اگراجازه می دهید می خواهم برگردم.نگاهی به من کرد و گفت حالا که نمی شود چون این موقع ماشینی سمت شهر نمی رود.امشب را مهمان ما باش فردصبح با مینی بوس روستا می فرستمت به شهر.چهار ستون بدنم شروع کرد به لرزیدن. نمی شود یعنی چه من به خانواده گفته ام بعدازظهر برمی گردم ،آن هم خانواده ی نگران من . . .

تا اوضاعم را دید گفت بلند شو تا برویم ببینم چکار میتوانم بکنم.خدا کند خدابخش هنوز نرفته باشد. با بیم و امید همراهش به راه افتادم وبا گذر از کوچه ای که شیبی بالای چهل و پنج دره داشت  نفس نفس زنان به بالای روستا رسیدم.

خدابخش پیرمردی بود حدود هفتاد ساله با قدی کوتاه و سری کم مو و برخلاف دیگر پیرمرد ها ساکت.مدیر مرا به او سپرده تا به همراهش پیاده تا روستای  مجاور بروم.آنانی که از شهر برای ختم آمده بودند بر سر مزار که در آن روستا هست رفته بودند و در آنجا امکان یافتن ماشین زیاد بود.

خدابخش چنان سریع می رفت که من عملاً پشت سرش می دویدم و به او هم نمی رسیدم.سرپایینی دره خوب بود ولی در سر بالایی کم آوردم و از خدابخش عقب افتادم.فقط به من می گفت:( بجنب تا ماشین ها نرفته اند برسیم).به ابتدای روستای مجاور که رسیدم ،تقریباً که نه، تحقیقاً جان در بدن نداشتم.همان کنار جاده روی تخته سنگی ولو شدم.خدابخش به نزدیکم آمد و دستی به پشتم زد و گفت :اگه می خواهی معلم اینجا بشی باید خودتو خیلی قوی کنی. بعد خداحافظی کرد و رفت.

پشت وانتی سوار شدم که روی تاج آن پر بود .آنها از من زرنگ تر بودند وهمه جاهای خوب را گرفته بودند و من مجبور شدم عقب بایستم.شاید حدود ده نفری پشت وانت بودند ومن انتهایی ترین نقطه وانت نشسته بودم وگرد و خاک هم سنگ تمام گذاشت.

نزدیکی پاسگاه درکنار چشمه ای کوچک ماشین توقف کرد. همه پیاده شدند.تعجب کردم و پرسیدم اینجا کجاست؟به من گفتند:بیا پایین خودتو تمیز کن،هیکلت شده گرد و خاک. و آنجا فهمیدم که اینجا محل برگزاری مراسم غبار روبی است .آبی به سر و صورت زدم ولی خاک های روی سرم بدتر به موهایم چسبید و . . .

با همان وانت به شهر آمدم .سرعت ماشین در جاده آسفالته بیشتر بود و هوا هم تاریک شده بود. وقتی به شهر رسیدم  به خاطر اختلاف ارتفاع گوشهایم تقریباً چیزی را نمی شنید. و اوضاع ظاهریم بسیار نابسامان بود. خودم را به پلیس راه رساندم وبه زحمت توانستم اتوبوسی پیدا کنم و به سمت خانه حرکت کنم.

در اتوبوس مشغول مرور اتفاقات امروز بودم و حیران از آنچه برایم رخ داده بود و همچنین تصویری مبهم از آینده ، وقتی به خانه رسیدم آنجاهم وضعیت بد بود ومادرم چشمانش پر اشک بود.تا مرا باآن سر و وضع دیدند و کمی ازاتفاقات برایشان تعریف کردم به جای آنکه وضعیت بهتر شود ،بدتر شد.

v008

مجلس ختم

صاحب مغازه که قدی بلند داشت با چهره ای گرفته گفت:بله،هرچه در مغازه اش گشتم تاخوراکی بیابم فقط چشمم به دوبسته ماکارونی افتاد ،فقط شوینده بود و شیشه فانوس وفتیله و روغن موتور! گفتم ببخشید با مدیر مدرسه کار دارم اگر می شود نشانی اش را بگویید.

ناگهان از جایش بلند شد و مرا از مغازه بیرون انداخت و در را بست و به راه افتاد. مانده بودم چکار کنم.داشتم پیش خودم فکر می کردم که چرا این مرد اینگونه رفتار کرد که ناگهان با صدایی به بلندی قدش مرا خواند و گفت بیا برویم.در بین راه هر وقت به او نگاه می کردم تا چیزی بگویم چهره ی سرد و خشنش مجبورم می کرد ساکت باشم.

به مسجد روستا رسیدیم و او وارد مسجد شد.آنقدر سریع رفت که مهلتی نیافتم تا بپرسم مسجد چرا؟من با مدیر مدرسه کار دارم.همان بیرون ماندم .پیش خودم فکر می کردم شاید اینجا کاری دارد و برمی گردد.بعد از چند دقیقه دوباره سرش را از در بیرون آورد و با تعجب به من گفت:توکه هنوز اینجایی، بیا تو

تا وارد مسجد شدم و جمعیت را دیدم دست و پایم را گم کردم.همه به پای من بلند شدند و صلوات بلندی فرستادند.این اتفاق چنان ناگهانی بود که همان جلوی در کاملاً خشکم زد.همه سلام می کردند و من فقط نگاه می کردم.قدرت تکلم را به کل از دست داده بودم.از میان جمعیت راهرویی باز شد که در انتهای آن یک روحانی بود و مرد میانسالی که لبخند به لب به من اشاره می کرد که به کنارش بروم.پاهایم خشک شده بود و کاملاً مبهوت جمع شده بودم که ناگهان با فشار زیاد مغازه دار به جلوپرت شدم .

مرد میانسال دستم را گرفت و کنار خود نشاند.کاملاً از ظاهرم پی برده بود چه حالی دارم.همه صلوات فرستادند و نشستند و روحانی روضه خود را ادامه داد.هیچ چیزی را نمی شنیدم الا صدای تپش قلبم که داشت از سینه ام بیرون می زد.

نمی دانم که چه مدت گذشت که مرد میانسال مرا به اتاقک کوچکی در مسجد برد و یک سینی غذا برای من آورد.به من گفت :تا حالا که چیزی نخورده ای،بیا این ناهار را بخور تا کمی جان بگیری .راستش گرسنه ام بود چون صبح وقت نکرده بودم صبحانه بخورم و تا حالا هم که حدود ساعت سه و نیم بود باآن وضع عجیب و غریب در راه بود.

بعد از خوردن غذا کمی زبانم باز شد و با آن مرد صحبت کوتاهی کردم و فهمیدم که مدیر مدرسه خود اوست و من وارد مجلس ختم یکی از بستگان او شده ام.صحبت با مدیر مرا آرام کرد و اوضاعم به حالت اولیه بازگشت.

ولی این بار نوبت مدیر مدرسه شده بود که با بهت به من نگاه می کرد و می پرسید که حالا چه وقت آمدن است و تا شروع مدارس هنوز مانده است.وقتی جواب دادم آمده ام تا موقعیت روستا را بررسی کنم بر بهتش افزوده شد وفقط به من نگاه می کرد. فکر کنم بدجوری یکه خورده بود.

v007

تراکتور

خوشحال و خندان که رسیده ام ،از پشت وانت پریدم ،خواستم از پیرمرد قصاب خداحافظی کنم که دستم را رها نکرد و آنطرف دره ای بزرگ و روی کوهپایه ی مقابل را با دست نشانم داد و گفت آنجاست. عرق سرد بر پیشانی ام نشست و به فکر فرو رفتم که تا آنجا را چگونه برویم که پیرمرد مسیر جاده را در پیش گرفت و مرا هم صدا کرد.

فکر اینکه پیاده تا آنجا برویم برایم قابل تصورنبود،و تازه مسیری که می رفتیم درست در خلاف جهت روستای مقصد ما بود. پیرمرد گفت از راه برویم شاید ماشینی ،وسیله ای گیرمان بیایید و گرنه راه میانبر خیلی کوتاه تر است. ترس پیاده روی آن هم در کوهستان و جایی که نمی شناختم نمی گذاشت تا باز هم از دیدن مناظر اطراف لذت ببرم.

چند قدمی نرفته بودیم که تراکتوری از پشت سر آمد .پیرمرد اشاره کرد و ایستاد و خودش هم همانند یک تکاور سوار آن شد.به من هم با چشم اشاره کرد .واقعیت این است که من تراکتور را فقط در نمایشگاه اداره پدرم دیده بودم و تا به حال در مخیله ام هم نمی گذشت که روزی بخواهم سوارش شوم. به همین خاطر نمی دانستم از کجا باید بالا بروم. نگاه متعجبانه راننده مجبورم کرد تلاشم را مضاعف کنم و در آخر توانستم با هر مشقتی بود روی سپر عقب برسم.

وقتی تراکتور راه افتاد تازه به عمق فاجعه پی بردم چون روی سپر به آن بزرگی جایی نبود که آنجا را بگیرم و تکان های تراکتور هم آنقدر زیاد بود که کاملاً به هوا پرت می شدم. تنها جایی که دستم می رسید ،پشت راننده بود.چنان محکم گرفته بودم که آخر با عصبانیت برگشت و گفت: ولکن بابا مگه تو عمرت تراکتور سوار نشدی. من هم با کمال صداقت گفتم :نه

اصل ماجرا در زمانی آغازشد که تراکتور سراشیبی دره را شروع به پایین رفتن کرد.ترس تمام وجود مرا گرفته بود و حتم داشتم تا به پیچ مقابل نرسیده پرت خواهم شد.درآخرین لحظات فکری به ذهنم رسید و از زیر سپر را گرفتم  برای این کار مجبور بودم نیم تنه ام را کاملاً روی سپر بیاندازم و پاهایم را روی اکسل عقب قرار دهم.به شدت خاکی شده بودم ولی کنترلم بهتر بود.اصلاً هم به خنده های پیرمرد و راننده تراکتور توجه نمی کردم.

پل تمام بتونی روی رودخانه که ارتفاع زیادی هم داشت اصلاً به قیافه این جاده خاکی نمی خورد.یک پایه بسیار بزرگ در وسط داشت که معلوم بود بار زیادی را تحمل می کند.در همان حالتی که بودم فقط می توانستم مناظر یک طرف را نگاه کنم. وقتی به روی پل رسیدیم تصویر زیبای رودخانه با درختان سپیداری که در یکطرف منظم ایستاده بودند و در انتها هم قله کوهی بزرگ مانند یک تابلو در ذهنم نقش بست.

در سربالایی که نسبتاً هم تند بود سرعت تراکتور و به تبع آن تکان های تراکتور خیلی کم شد وهمین باعث شد من به حالت عادی برگشتم و شروع کردم به تکان دادن لباسهایم.کاملاً گرد و غبار بر همه جای تن و لباسم نشسته بود و اوضاع ظاهری ام اصلاً خوب نبود .پشت تراکتور با همان سرو وضع وارد روستا شدیم و مقابل جوشکاری که ابتدای روستا بود توقف کردیم.پیرمرد با یک جهش از بالا به پایین پرید ولی من کلی طول کشید تا به کمک راننده پیاده شوم.

پیرمرد مرابه مغازه دار روبروی جوشکاری سپرد و خداحافظی گرمی کرد و رفت.

v006

نیسان آبی

وقتی از مینی بوس پیاده شدم و ماشین رفت.ناگهان ابهت محیط اطراف به همراه سکوت عجیبی که بر آن حکم فرما بود مرا در بهتی عمیق فرو برد. فقط می دیدم وذهنم قدرت پردازشش را نداشت.کوه های سربه فلک کشیده در سمت جنوب و مقابلش دشتی فراخ ولی لم یزرع و آن طرف تر می شد پیچ و خم های جاده را در دل کوه دید .

از جاده به ندرت ماشینی عبور می کرد.پاسگاه کوچکی که مقابلم بود در میان این همه عظمت هیچ به نظر می آمد.نزدیکتر که شدم با تذکر سربازی که فقط صدایش را می شنیدم ایستادم. از داخل اتاقک سرش را بیرون آورد و بدون هیچ مقدمه ای پرسید ،اینجا چه کار می کنی.؟ تا آمدم توضیح بدهم افسرشان آمد و گفت  حتماً می خواهی به روستا بروی. با تعجب نگاهش کردم و با سر تایید کردم.

مرا چند متری  پایین تر برد و جاده ای خاکی را نشانم داد و گفت همینجا بنشین و منتظر بمان تا شاید ماشینی بیایید. با چشمانم جاده را که دنبال کردم در میان دره ای باریک و عمیق گم شد. ترس عجیبی بر من مستولی شد. اینجا کجاست؟تازه اینجا نیمه راه است و آن طرف این جاده خاکی به کجا می رسد ؟در میان آن دره باریک چه خبر است؟

در وهم سوالاتی بودم که در ذهنم رژه می رفت که ضربه ای بر شانه ام مرا به خود آورد. پیرمردی بود سرحال که لبخند زیبایی به لب داشت. سلام گرمی کرد و من با توجه به شرایطی که داشتم به سردی پاسخ دادم.خیلی آرام صحبت می کرد و همین باعث شد که کمی آرام شوم.بعد از سلام اولین جمله ای که گفت این بود.معلمی؟

آن پیرمرد سر ایستگاه هم فهمید معلمم و این پیرمرد هم فهمید. نمی دانم اینها علم غیب دارند یا روی پیشانی من نوشته شده معلم. مرابه سایه کنار دیوار برد و گفت بنشین انشالله که ماشین می آید.گفتم مگر ممکن است نیاید؟ با لبخندی گفت انشالله می آید.

حدود یک ساعت فقط منتظربودیم ،حتی از آن طرف هم ماشینی نمی آمد که دلمان خوش باشد. پیرمرد که برایش زیاد هم مهم نبود از زندگی خود صحبت می کرد ،در یکی از روستاهای نزدیک قصاب بود و برای خریدن گاو به روستا می رفت.آفتاب به وسط آسمان رسیده بود و ما هنوز در کنار جاده خاکی منتظر بودیم.

پیچیدن یک نیسان آبی به سمت ما ،برق بر دوچشممان زد. بدون اشاره ما توقف کرد و با اشاره پشت را نشانمان داد.سریع سوار شدیم. پیرمرد رفت و روی تاج وانت روبه جلو قشنگ چهار زانو نشست و به من هم اشاره کرد که بیا اینجا.قیافه حق به جانبی گرفتم و گفتم حاجی آنجا خطرناک است. من همین انتها، روی لبه چرخ می نشینم.لبخندی نثارم کرد و به سمت جلو چرخید.

چندمتری از حرکت ماشین نگذشته بود که گرد و خاک بلند شد. خاک روی جاده در حکم آرد بود و کاملاً پودری ،هرچه بر سرعت ماشین افزوده می شد شدت این گرد و خاک بیشتر می شد. کاملاًحالت گردش آن را در پشت وانت احساس می کردم. چشمانم می سوخت و خاک وارد دهانم شده بود و پشت سر هم سرفه می زدم.

نمی دانستم چکار باید کنم و فقط چشمانم را بسته بودم. و به زحمت نفس می کشیدم که ناگاه مچ دستم کشیده شد .پیرمرد مرا کشید و بالای تاج برد.مانند او چهارزانو رو به جلو نشستم  و محکم میله های اطراف را گرفتم.اوضاع به کلی متفاوت شد.از عذاب درون طوفان شن رهایی یافته بودم و حالا درمقابل باد کوهستان لذت عجیبی می بردم.

وارد آن دره باریک و وهم انگیز شدیم.دیواره های اطراف که کاملاً عمود بودند منظره ای عجیب خلق کرده بودند.به سربالایی تندی رسیدیم که می شد جان کندن ماشین را برای گذر از آن به راحتی حس کرد.وقتی به بالای دره رسیدیم  منظره ای بس فراخ مقابل چشمانم ظاهر گذشت که مرا کاملاً در خود محو کرد. همه چیز را فراموش کرده بودم و فقط نگاه می کردم. هیچ فیلم مستندی نمی توانست اینقدر زیبا و بدیع و با شکوه باشد.تک درختان داخل مزرعه ها  از همان دور سلام و احوال پرسی می کردند ومن هم فقط با حرکت سرجواب می دادم.

بعد از گذراز چند پیچ تند و عبور از دره ای زیبا ناگهان روستایی مقابلمان ظاهرشد. با شعف خاصی گفتم  خدا را شکر رسیدیم.

v005